Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Monumenten

De sfeervolle binnenstad met zijn oude panden en prachtige gevelstenen herinnert nog aan de gouden tijd van Enkhuizen. In Enkhuizen staan monumenten die gebouwd zijn in de VOC-jaren, van verdedigingswerken tot woonhuizen, elk gebouw heeft zijn eigen historie.

Enkhuizen is een stad met een rijk historisch en cultureel erfgoed met bijna 650 jaar stadsrechten.

Voor een beschrijving van de meest in het oog springende monumentale panden van Enkhuizen, kies één van de  monumenten hieronder of aan de linkerkant in het menu.
21 oktober 2011 om 15:26 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Bij de Zuiderkerk ligt midden in de stad een parkeerplein, het Boschplein. Ook daar was tot in de 19de eeuw een pand dat nu hoog op de monumentenlijst gestaan zou hebben: de gebouwen van een Augustijner klooster.
24 oktober 2011 om 16:33 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Badhuis
Het badhuis werd in 1914 voor ƒ4187,- gebouwd door de firma P.A. de Smeth te Bovenkarspel. De cementwerken werden uitgevoerd door de firma A. Last te Enkhuizen. Doktor Corts legde de eerste steen op 2 april 1914.
21 november 2008 om 14:59 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Boerenboom
De vestingwal is ontworpen door de Alkmaarse burgemeester Adriaan Anthonisz en is een voorbeeld van het zogenaamde oud Nederlandse vestingstelsel. Pas na het vervallen van de vestingwet in 1874 was het mogelijk om de wallen te slechten, te bebouwen of te beplanten. Omdat er binnen de Vest ruimte genoeg was duurde het tot ongeveer 1955 voordat men bouwgrond buiten de oude stad nodig had. Gelukkig besloot men toen de Ves...
21 november 2008 om 14:53 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Breedstraat 51
Het huidige pand Breedstraat 51 bestond oorspronkelijk uit twee woonhuizen. In de eerste kwart van de achttiende eeuw zijn beide panden samengevoegd tot één geheel. Het is duidelijk dat maar een enkele familie zich dat kon veroorloven, en dat zo’n brede voorgevel een belangrijk statussymbool was.
27 oktober 2011 om 14:18 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Cacaofabriek
In de eerste kwart van de vorige eeuw ontwaakte Enkhuizen langzaam uit de lethargie van de negentiende eeuw. De ontsluiting door de spoorlijn begon merkbaar te worden. Klein bedrijfjes groeiden uit en nieuwe vestigden zich. Naast de arbeidsintensieve zaadbedrijven kwamen er zelfs fabrieken: de papierwarenfabriek, zelfs twee broodfabrieken, de scheepswerf en een cacaofabriek.
21 november 2008 om 14:08 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Doopsgezinde vermaning
Ruim 200 jaar geleden kocht de gemeente de leegstaande kerk van de Jansenisten, die inmiddels waren verhuisd naar de Breedstraat. Tot 1892 kerkte men dus in die oude kerk. Het gemeentebestuur adviseerde toen de kerk te slopen omdat hij gevaar zou opleveren voor de passerende “goegemeente”! Het Venedie was toen nog gedeeltelijk een gracht, die in 1903 werd gedempt.
28 oktober 2008 om 12:54 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Drommedaris
Bij het horen van de naam Enkhuizen wordt er al snel een verband gelegd met de Drommedaris. De gevechtstoren werd in 1540 gebouwd als onderdeel  van de verde- digingswerken en heette oorspronkelijk Zuider- of Ketenpoort omdat de weg naar de zoutketen aan de zeedijk er onderdoor ging.
21 november 2008 om 15:05 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Engelse toren
In het kader van de viering van het 400 jarig bestaan van de VOC-Enkhuizen heeft TIF het initiatief genomen om (in samenwerking met Vereniging Oud Enkhuizen) een Billboardroute te realiseren op een tiental locaties waar monumenten zijn verdwenen. Zo ook de Engelse toren of Oost-Indische toren die op de hoek van de Bocht stond (waar nu Vishandel Jacco Dekkers is gevestigd). Onder de vele positieve reacties die wij hebbe...
21 oktober 2011 om 11:29 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Gasfabriek
In de Enkhuizer Courant van 9 oktober 1899 verscheen een berichtje dat op de Staatsbegroting voor dat jaar door de Minister van Marine gelden werden gevraagd voor het bouwen van een gasfabriek nodig voor de zich steeds uitbreidende verlichting van gas- of lichtboeien op de Zuiderzee. De minister achtte het echter nodig om ook in Enkhuizen een gasfabriek op te richten. De benodigde gelden werden hem toegestaan en de pro...
21 oktober 2011 om 12:06 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: HBS
De HBS, opgericht in 1870, werd gevestigd in het oude Zeekantoor tegenover de Westerkerk. Ooit was daar de Admiraliteit gevestigd: dat verklaart de naam.
21 november 2008 om 14:10 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Het Huis van gemak
Al in 1698 vroeg de toenmalige eigenaar van Westerstraat 270, in de aktes: “het huis gelegen ten oosten van het Groesewegje”, toestemming aan de vroedschap om er een “tapneeringe” te mogen vestigen. De plek was voor een horeca gelegenheid, zo vlak achter de stadspoort, uiterst gunstig. In een akte uit 1761 heet het pand voor het eerst ‘het Huis van Gemak’. Waarschijnlijk had het die naam al eerder, maar dat...
24 oktober 2011 om 09:38 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Kete(n)poort
De Kete(n)poort, onderdeel van de uitgelegde stad, dateert uit 1598 en vormde één geheel met de Ketenboom. De Kete(n)poort ontleent de naam aan de langs de Suyderdijk gelegen zoutketen. De poort wordt door Wagenaar op diens kaart van 1598 trouwens Ossepoort genoemd.
28 oktober 2008 om 12:57 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Koepoort
De eerste steen van de Wester- of Koepoort werd in 1649 gelegd en de uiteindelijke voltooiing was in 1730. Bij de stadsuitbreiding van 1590 had men de nieuwe westelijke toegang tot de stad beveiligd door een brede gracht met ophaalbrug en een houten poort. Dit bouwsel moest nu vervangen worden door een entree dat er degelijker uit zou zien.
01 november 2011 om 15:12 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Krabbersgat
Het Krabbersgat is de vaargeul voor de stad, die aan de oostkant begrensd wordt door de Strekdam - die officieel Stroomgeleidende Dammen heten - en dateert uit 1872 en 1877.
21 november 2008 om 14:14 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Lutherse Kerk
Het ontstaan van de Lutherse gemeente te Enkhuizen hangt nauw samen met de economische banden, die de stad had met de landen rondom de Oostzee. Op 25 januari 1623 werd de Lutherse kerk gesticht in het gebouw "De Blaauwe Handt”, aan de Noorder Boerenvaart. In 1843 ging men over tot de verkoop van het gebouw en verhuisde de gemeente naar Breedstraat 40.
01 november 2011 om 12:37 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Molen de Kolhorn
De molen "de Kolhorn" was de laatste molen in Enkhuizen. De molen stond bij de Vest, bij het bastion 'Stade en Lande'.
24 oktober 2011 om 11:58 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Aan het einde van de Vissersdijk, bij de Oude en de Nieuwe Rietdijk (nu Van Bleiswijkstraat en Vijzelstraat), stond de oudste stenen Noorderpoort, die uit 1462 stamde.
21 november 2008 om 14:16 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Ontmoetingskerk
De Ontmoetingskerk aan de Klopperstraat is een ontwerp van architect Bonda. De kerk is in 1904 in gebruik genomen en ten opzichte van andere kerken in Enkhuizen niet echt oud te nomen. Het gebouw is een typisch voorbeeld van de kerkbouw van de “nieuwe” protestante kerken in het begin van de vorige eeuw. Een kruiskerk, sober van inrichting met vooral veel zitplaatsen ( 1.150) op de begane grond en op drie gaanderijen.
24 oktober 2011 om 13:56 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

In 1630 betrok de VOC het Oost-Indisch Huis aan de Wierdijk. Naast het Oost-Indisch Huis bezat de VOC ook het Peperhuis, dat nu in het bezit is van het Zuiderzeemuseum.
21 oktober 2011 om 14:09 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Oude Gouwsboom
De Oude Gouwsboom is een historische waterpoort die stamt uit het einde van de zestiende eeuw. De poort vormt de verbinding van de Vestinggracht met Handvastwater en Oude Gracht.
21 november 2008 om 14:17 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Oud-Katholieke kerk
De kerk dateert uit 1908. De communiebank van 1700 is gerestaureerd en in de originele kleuren geschilderd. De stijl is Lodewijk XIV. Boven het altaar bevindt zich een pelikaan die haar jongen besproeit met haar eigen bloed: symbool van de lijdende Christus.
21 november 2008 om 14:21 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Peperhuis
Het voormalige VOC-pakhuis het Peperhuis maakt onderdeel uit van het gebouwencomplex dat het binnenmuseum van het Zuiderzeemuseum vormt. Het is het oudste gebouw van het museum en de overlevering noemt het tevens het eerste gebouw dat aan de in 1567 aangelegde Wierdijk is gebouwd.
21 november 2008 om 14:54 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Rijks Algemeen Betonningsmagazijn
Als beloning voor de opstand in 1572 kreeg Enkhuizen van Willem van Oranje het Paalkistrecht, in de beschrijving van het stadhuis werd dit al genoemd. In alle havens rond de Zuiderzee, de huidige Markerwaard, IJsselmeer en Waddenzee, inde Enkhuizen een soort havenbelasting. In ruil daarvoor verzorgde Enkhuizen de betonning en bebakening in dit belangrijke vaarwater.
28 oktober 2008 om 12:51 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Het Snouck van Loosenhuis
Het Snouck van Loosenhuis, een prominent stadshuis aan de Enkhuizer Oude Haven. Bouwheer van het oorspronkelijke huis met koepel (1742) was de koopman en burgemeester Dirk Semeyns van Loosen. In 1786 erfde zijn neef Dirk Elias van Loosen het pand; hij vergrootte het door aankoop van twee percelen aan de linkerzijde. De Van Loosens (vanaf 1823 Snouck van Loosens) bewoonden het huis tot 1885, toen met Maria Snouck van Lo...
25 november 2008 om 10:31 door <a href="#">Wikipedia</a>

Voorvertoning: Snouck van Loosenpark
De aanbouw van het Snouck van Loosenpark is betaald door het Snouck van Loosenfonds, beheerder van de erfenis van Margaretha Maria Snouck van Loosen (23 juli 1807 - 30 oktober 1885), de laatst levende van zes (kinderloze) dochters van Cornelia Petronella van Loosen en Samuel Snoeck.
21 november 2008 om 15:29 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Spijtbroekstoren
In de nadagen van de Hoekse en Kabeljauwse twisten werd op de plek van de Spijtbroekstoren een rondeel opgericht, een toren op de hoek van een aarden wal.
21 november 2008 om 15:26 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Spuihuisje
Dit is het vroegere sluiswachtershuisje, gebouwd boven de doorvaart naar de Zuiderhaven. Het schilderachtig gelegen huis,XVII bestaat uit een begane grond waarboven een hoog zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat opgaat, doorbroken door een dakkapel, XIX. Het fries geeft aan het overigens zeer eenvoudig geveltje grote levendigheid, doordat er vijf gekleurde wapenschilden met wapens van Hoorn, Oranje, West-Friesla...
21 november 2008 om 14:32 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: St. Franciscus-Xaveriuskerk
Deze neogotische kerk dateert uit 1905, de toren is er in 1930 voor gekomen en is ontworpen door architect Nic. Molenaar. In 1989 dreigde de toren gesloopt te worden. Hierdoor ontstond er een actief comité: Behoud Franciscustoren, die met acties en financiële steun van eigen parochie, bevolking en gemeente de toren heeft kunnen behouden. In 1991 werd de restauratie hiervan voltooid.
28 oktober 2008 om 12:55 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Stadgevangenis
De gevangenis werd in 1612 gebouwd, in het begin van de 20e eeuw vertoonde het gebouw een behoorlijke verzakking, in 1903 is daarom een betonfundering aangebracht onder de oostmuur en zijn twee hoge contraforten tegen deze muur geplaatst.
28 oktober 2008 om 12:48 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Stadhuis
Het huidige stadhuis is gebouwd in de jaren 1686/1688 ter vervanging van een veel kleiner stadhuis uit circa 1450, dat in 1685/1686 werd afgebroken. Dat stadhuis is destijds wel uitgebreid, maar was toch veel te klein, bouwvallig en onaanzienlijk voor de bestuurders van een stad van circa 19.000 tot 24.000 inwoners (thans telt Enkhuizen ruim 17.000 inwoners).
27 oktober 2011 om 10:27 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Stadsherberg
De stadsherberg stond op het Eiland vlakbij het Landje van Top. In 1598 werd de herberg gebouwd. Het was bedoeld voor mensen die op doorreis waren. Het heeft er bijna vier eeuwen gestaan.
21 november 2008 om 15:27 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Staverse poortje
Het Staverse poortje is een in 1833 herbouwde omlijsting van een poortje dat vroeger toegang gaf tot een brug tussen de Wierdijk en de houten beschoeiing die op enige afstand evenwijdig aan de bemuurde dijk in zee liep. Thans ligt hier buitendijks grasland en een jachthaven. Het poortje is gemeente eigendom; de muur langs de Wierdijk behoort als zeewering aan het Hoogheemraadschap N.H. Noorderkwartier te Alkmaar. De vo...
21 november 2008 om 14:33 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Vestingswal
De vestingwal is ontworpen door de Alkmaarse burgemeester Adriaan Anthonisz en is een voorbeeld van het zogenaamde oud Nederlandse vestingstelsel. Pas na het vervallen van de vestingwet in 1874 was het mogelijk om de wallen te slechten, te bebouwen of te beplanten. Omdat er binnen de Vest ruimte genoeg was duurde het tot ongeveer 1955 voordat men bouwgrond buiten de oude stad nodig had. Gelukkig besloot men toen de Ves...
21 november 2008 om 14:35 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Waaggebouw
Het Waaggebouw in Enkhuizen is een van de weinige bewaard gebleven voorbeelden van de vroege renaissance in de noordelijke Nederlanden. Het weegmechanisme in de weeghal op de begane grond is nog aanwezig. Vanaf 1636 was op de verdieping de chirurgijnskamer gevestigd, tevens vergaderruimte en collegezaal voor het chirurgijnsgilde. In de gebrandschilderde ramen van deze kamer zijn de namen en wapens aangebracht van de ch...
21 november 2008 om 14:39 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Weeshuis
Het in 1906 opgetrokken gebouw bevat nog goudleerbehangsel uit 1742, schoorsteenmantels in Louis XV-stijl door Pieter de Nicolo bewerkt in 1738 en koperen kronen en portretten van mannen en vrouwen uit de XVIe en XVIIe eeuw. Dat komt allemaal uit het vroegere weeshuis.
21 november 2008 om 14:27 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Westerkerk of St. Gomarus
Gerard Brandt vermeldt in zijn kroniek als stichtingsdatum van de Westerkerk: 1351, 1370 of 1427. Maar bij het bouwhistorisch onderzoek in 2000 heeft men de jaarringen van het gebruikte hout onderzocht en op grond hiervan gaat men er nu vanuit dat de bouw is begonnen omstreeks 1470. Drie bouwfasen De kerk is in drie fasen gebouwd. Dat is zichtbaar aan de afstanden tussen de pilaren. Bouwfasen één en twee dateren uit ...
21 november 2008 om 14:40 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Westerstraat 158
Na de Drommedaris is Westerstraat 158 misschien wel het meest gefotografeerde pand van Enkhuizen. De prachtige classicistische gevel toont naast het cartouche met het jaartal 1617, de wapens van Oranje en van West-Friesland in het fries. De reliëfs, ter hoogte van de zolderverdieping, stellen links de Leeuw in de Hollandse Tuin met het onderschrift „Hollandia", en rechts de geschiedenis volgens Genesis 29, met het o...
21 november 2008 om 15:01 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Westerstraat 217
In 1867 richtten twee Andijker zaadhandelaren Nanne Sluis en Nanne Groot de firma Sluis en Groot op. Het bedrijf vestigde zich in Enkhuizen. Het bleek een schot in de roos. De snel groeiende industriesteden in Nederland, maar ook in Duitsland hadden een even snel groeiende behoefte aan voedsel. Het was niet toevallig dat Nanne Groot hier zijn villa bouwde. De Westerstraat had nog steeds een deftige naam. De burgemeeste...
21 november 2008 om 14:48 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Westertoren
Deze met hout omklede Friese klokkenstoel is 20 meter hoog en dateert uit 1519. De toren is in 1609 verhoogd in verband met plaatsing van het uurwerk. De scheef staande toren is in 1877 door middel van een nieuwe buitenbetimmering visueel recht gezet. Van dit type staan er in Nederland nog drie waaronder één in Sneek. De laatste restauratie vond plaats in 1973. Het uit de Zuidertoren afkomstige en uit 1524 daterende ...
28 oktober 2008 om 12:58 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Westfriese Munt
De Westfriese Munt tegenover de Westerkerk trekt sterk de aandacht. Het is een gebouw dat reeds lang voor 1600 bestond met vele functies. Met de bijgebouwen tot aan de Dijk was het aanvankelijk een kerkelijke instelling. Er was een gastvrije gelegenheid in onder gebracht. Het droeg sinds 1467 de naam van Patershof. Na de reformatie in 1572 werden de gebouwen voor andere doeleinden bestemd. Ook de naam kreeg een verande...
24 oktober 2011 om 16:50 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Willigenburg was een bastion, eigenlijk een schans, ter bescherming van de Zuiderpoort. Het fortachtige karakter is gerealiseerd op advies van prins Willem van Oranje en in zeventien dagen in het koudste van de winter van 1572/1573 opgeworpen.
21 november 2008 om 14:29 door Redactie Kroniek van Enkhuizen

Voorvertoning: Zuiderkerk of St. Pancras
Deze laatgotische, tweebeukige hallenkerk, gewijd aan de Heilige martelaar Pancratius, werd gebouwd tussen 1423 en 1524. Het plafond werd in 1484 beschilderd met taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament. Deze werden in 1609 met een verflaag bedekt en drie eeuwen later weer met veel moeite blootgelegd. Bij de laatste restauratie in 1954 zijn ook enkele muurschilderingen te voorschijn gekomen, waaronder die van St.Jori...
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube